Γράφει η Δρ. Γεωργία Κατσούλη, ΩΡΛ Χειρουργός Κεφαλής & Τραχήλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Επιστημονικά Υπεύθυνη Τμήματος Χειρουργικής Ύπνου & ΩΡΛ Αλλεργίας Κλινικής ΡΕΑ

Αν αυτή την περίοδο νιώθετε τη μύτη σας βουλωμένη, έχετε φτέρνισμα, καταρροή  ή δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε καλά, δεν είστε οι μόνοι. Πολύ συχνά, αυτά τα συμπτώματα οφείλονται στην αλλεργική ρινίτιδα, μια κατάσταση που επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα, ιδιαίτερα τους ανοιξιάτικους μήνες.

Τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα;

Η Αλλεργική ρινίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης αντίδραση του ρινικού βλεννογόνου που προκαλείται όταν έρθουμε σε επαφή με κάποιο αλλεργιογόνο όπως είναι η γύρη των φυτών, τα ακάρεα της σκόνης, το τρίχωμα των κατοικιδίων, η μούχλα κλπ.

Αν και αυτές οι ουσίες είναι αβλαβείς για τους περισσότερους ανθρώπους, σε ορισμένους οργανισμούς προκαλούν έντονα συμπτώματα.

Γιατί τα συμπτώματα είναι πιο έντονα αυτή την εποχή;

Την άνοιξη, η συγκέντρωση γύρης στην ατμόσφαιρα αυξάνεται σημαντικά. Επίσης με τη βελτίωση του καιρού, οι καθημερινές δραστηριότητες σε εξωτερικό περιβάλλον παρατείνονται, άρα και η έκθεση σε αλλεργιογόνα της ατμόσφαιρας γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη.

Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;

Η αλλεργική ρινίτιδα εκδηλώνεται κυρίως με ρινική συμφόρηση (μπούκωμα), καταρροή (διάφανο υγρό από τη μύτη), φτέρνισμα, κνησμό στη μύτη ή/και στα μάτια ή/και στο φάρυγγα, δακρύρροια και βήχα.

Συχνά, μπορεί να προκαλέσει και διαταραχές στον ύπνο, με έντονο ροχαλητό ή υπνική άπνοια και να επιφέρει κόπωση, μειωμένη συγκέντρωση και παραγωγικότητα.

Γιατί δεν μπορείς να αναπνεύσεις καλά;

Η δυσκολία στην αναπνοή οφείλεται στη φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου, η οποία προκαλεί οίδημα (πρήξιμο) μέσα στη μύτη, αυξημένη έκκριση και στένωση της ρινικής διόδου. Δύο σχηματισμοί στα πλάγια τοιχώματα της μύτης, οι κάτω ρινικές κόγχες, ευθύνονται ουσιαστικά για τη δυσκολία στη διέλευση του αέρα, λόγω διόγκωσης ή υπερτροφίας τους. Σε ορισμένους ασθενείς, συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επιδεινώνουν το μπούκωμα, όπως η σκολίωση ρινικού διαφράγματος.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αναπνοή μπορεί να είναι δύσκολη όχι μόνο την περίοδο της αλλεργίας, αλλά και όλο τον χρόνο.

 Αλλεργία ή κρυολόγημα;

Πολλοί ασθενείς μπερδεύουν την αλλεργική ρινίτιδα με ένα απλό κρυολόγημα ή μια ιογενή λοίμωξη.  Ωστόσο, υπάρχουν βασικές διαφορές, όπως το ότι η αλλεργία δεν συνοδεύεται από εμπύρετο (θερμοκρασία > 38 ° C), τα συμπτώματα που προκαλεί επιμένουν για εβδομάδες ή εμφανίζονται συγκεκριμένες περιόδους και επαναλαμβάνονται . Στην αλλεργία, επίσης, είναι χαρακτηριστικό ότι αναφέρονται συχνά έντονη φαγούρα (μύτη, μάτια, λαιμό) και φτερνίσματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά με μια ΩΡΛ εξέταση στο ιατρείο ΩΡΛ Αλλεργίας της Κλινικής ΡΕΑ, με λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και ενδοσκόπηση της μύτης και του φάρυγγα-λάρυγγα  από εξειδικευμένο ΩΡΛ. Στη συνέχεια συμπληρώνεται με Τετραφασική Ρινομανομετρία μια ειδική εξέταση, με την οποία ελέγχουμε τη ροή του αέρα από τις ρινικές διόδους και διαπιστώνουμε το βαθμό απόφραξης στη μύτη, λόγω της Αλλεργικής Ρινίτιδας. Η όλη διαδικασία έχει διάρκεια λίγων λεπτών και δε χρειάζεται ειδική προετοιμασία.

Στη συνέχεια, πραγματοποιούνται Δερματικά Τεστ Αλλεργιογόνων δια νυγμού (Skin Prick tests), μια εξέταση απλή και σύντομη, που γίνεται στο δέρμα και μέσα σε λίγα λεπτά διαπιστώνουμε τι έχει προκαλέσει την αλλεργία μας. Στο Εξειδικευμένο Ιατρείο ΩΡΛ Αλλεργίας της Κλινικής ΡΕΑ, γίνεται έλεγχος σε 20 βασικά και συνήθη αερο-αλλεργιογόνα της ατμόσφαιρας (όπως γύρεις, γρασίδια, ακάρεα, μύκητες, τρίχωμα ζώων κ.α). Μετά την εξέταση προτείνεται εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης της αλλεργικής ρινίτιδας για τη βελτίωση της αναπνοής και την ανακούφιση από τα αλλεργικά συμπτώματα.

Εφόσον κρίνεται απαραίτητο, ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί και με τίτλους κλασμάτων IgE -RAST στο αίμα για τα συνήθη αερο-αλλεργιογόνα.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας περιλαμβάνει ως γενική οδηγία την αποφυγή των αλλεργιογόνων, με περιορισμένη έκθεση στη γύρη, καλό αερισμό και καθαριότητα του χώρου. Αυτό όμως, δεν αρκεί πάντα για να βοηθήσει στην εκδήλωση αλλεργικών συμπτωμάτων. Τις περισσότερες φορές χρειάζεται μια φαρμακευτική αγωγή με ρινικά σπρέι και αντισταμινικά, για την μείωση των έντονων συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας.

Ωστόσο η ουσιαστική αντιμετώπιση, αυτής της πάθησης επιτυγχάνεται με την Ανοσοθεραπεία. Πρόκειται για θεραπεία  - Πόσιμη ή  Ενέσιμη- που περιλαμβάνει την επί μακρόν χορήγηση ποσοτήτων αλλεργιογόνου στον οργανισμό του αλλεργικού ασθενούς, με στόχο την τελική απευαισθητοποίησή του.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η θεραπεία μπορεί να συνδυαστεί και με τη χορήγηση Βιολογικών Παραγόντων – αντι-IgE ενέσιμη αγωγή για χρόνιες αναπνευστικές  αλλεργικές παθήσεις .

Τέλος σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη φαρμακευτική αγωγή, προβαίνουμε σε Χειρουργικές Επεμβάσεις Ανακούφισης, όπως ο καυτηριασμός των ρινικών κογχών ή η χρήση ραδιοσυχνοτήτων για αντιμετώπιση των έντονων συμπτωμάτων  της ρινικής απόφραξης, που προκαλεί η αλλεργική ρινίτιδα.

Πότε πρέπει να απευθυνθείς σε ΩΡΛ Ειδικό ;

Είναι σημαντικό να αναζητήσετε τη συμβουλή του εξειδικευμένου ΩΡΛ στην Αναπνευστική Αλλεργία, όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, η αναπνοή είναι δύσκολη καθημερινά, καθώς επίσης επηρεάζεται  ο  ύπνος  σας και η γενικότερη ποιότητα  της ζωής σας.

Με τη σωστή διάγνωση και την κατάλληλη αντιμετώπιση, τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά και η αναπνοή να βελτιωθεί ουσιαστικά.

Στο Τμήμα Χειρουργικής Ύπνου & ΩΡΛ Αλλεργίας της Κλινικής ΡΕΑ, η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη προσέγγιση από εξειδικευμένο ΩΡΛ μπορούν να κάνουν τη διαφορά, βοηθώντας σας να αναπνέετε ξανά ελεύθερα και να απολαμβάνετε την καθημερινότητά σας χωρίς περιορισμούς, μην τα αγνοείτε, υπάρχει λύση.